VOB Nedir?
VOB Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası demektir.Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin alınıp satıldığı piyasadır. Bu sözleşmelere Türev Araçlar denilmektedir. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası 4 Şubat 2005’te İzmir’de işleme açılmıştır.
VOB’da işlem türleri nelerdir?
VOB’ da alım (uzun) ve satım (kısa) olmak üzere iki işlem türü vardır. Uzun pozisyon alındığında fiyat yükselişleri hesaba kazanç olarak yansır, kısa pozisyon alındığında ise fiyat düşüşleri hesaba kazanç olarak yansır.
VOB’un avantajları nelerdir?
- Hissedeki gibi sadece alımdaysanız kazanmazsanız, satış yaptığınızda da kazanırsınız.
- VOB’ da işlemler vergiden muaftır, yapacağınız işlemler için vergi ödemezsiniz.
- Küçük miktarda paralarla büyük pozisyonlar alma ve kaldıraç etkisiyle yüksek karlar elde etme imkanı sunar.
- Açığa satış imkânınız vardır.
- VOB’ da portföyünüzde çeşitlendirme yapabilir ve bu sayede riskinizi yayabilirsiniz.
- Ayrıca VOB, yatırımcı, üretici, ithalatçı, ihracatçı ve tüm reel sektör için fiyat, kur ve faiz riskine karşı korunma imkanı sağlar.
- VOB risk yönetiminin yanı sıra ürünlerin ilerde oluşabilecek fiyatları hakkında da fikir verir.
VOB piyasasında işlem gören ürünler nelerdir?
VOB piyasasında imkb30, imkb100, dolar, altın, euro, buğday ve pamuk kontratları işlem görmektedir. En çok işlem gören ürünler ise imkb30 ve dolar kontratlarıdır.
VOB’da vade kavramı nasıldır?
VOB’da belirli bir anda 3 farklı vadedeki kontratlar işlem görmektedir. Örneğin mart ayı içerisinde bulunuyorken Nisan, Haziran ve Ağustos kontratları işlem görmektedir. Bunlar 3 farklı ürüdür ve tıpkı 3 farklı hisse senedi gibi alınıp satılabilirler. Nisan sonu geldiğinde Nisan vadeli ürün ortadan kalkacaktır ve Ekim vadeli kontratlar işlem görmeye başlayacaktır. Fakat her halükarda piyasada işlem gören vadeli kontratların sayısı 3 olacaktır. En yakın vadeli kontratlar en fazla işlem görenlerdir. Konu fiyat hareketlerinden kar elde etmek olduğunda(spekülatif işlem) en çok işlem gören kontratta yani en yakın vadeli kontratta işlem yapılması en doğru olanıdır.
VOB’da fiyat neye göre oluşur?
Teorik olarak bir kontratın fiyatı, o kontratın bağlı olduğu spot piyasadaki ilgili ürünün, vade bitim tarihindeki fiyat beklentisiyle oluşur. Örneğin imkb30 Nisan kontratı, Nisanın son günü spot piyasada(hisse senedi piyasası) imkb30 un hangi fiyatta olacağı ile ilgili beklenti ile hareket eder. Spot piyasadaki imkb30’un Nisan sonunda şu an bulunduğu fiyata göre yükseleceğini bekleyen bir yatırımcı Nisan vadeli kontratta alım yapar. Benzer şekilde Nisan sonundaki fiyatın şu anki fiyattan daha aşağıda olacağını bekleyen yatırımcı da satış yapacaktır.
Pratikte vadeli işlem kontratları spottaki fiyata bağlı olarak hareket etmektedirler. Örneğin imkb30 Nisan 2009 kontratı spot piyasadaki yani hisse senedi piyasasındaki imkb30 endeksine bağlı olarak hareket eder. Fiyat birebir aynı olmayacaktır. Spotun biraz altında veya biraz üstünde olabilir. Ancak hisse senedi piyasasında imkb30 endeksinin fiyatı düştüğünde genellikle buna paralel olarak vadeli işlemler piyasasındaki imkb30 endeks kontratının fiyatı da düşecektir. Benzer şekilde spottaki fiyat yükseldiğinde ise VOB’daki fiyat da yükselecektir. Belki bir miktar gecikme olacaktır veya spottaki hareketler vadeli piyasaya aynı oranda yansımayabilecektir ancak genel olarak iki piyasadaki hareketler büyük paralellik sergileyecektir.
Pratikte vadeli işlem kontratları spottaki fiyata bağlı olarak hareket etmektedirler. Örneğin imkb30 Nisan 2009 kontratı spot piyasadaki yani hisse senedi piyasasındaki imkb30 endeksine bağlı olarak hareket eder. Fiyat birebir aynı olmayacaktır. Spotun biraz altında veya biraz üstünde olabilir. Ancak hisse senedi piyasasında imkb30 endeksinin fiyatı düştüğünde genellikle buna paralel olarak vadeli işlemler piyasasındaki imkb30 endeks kontratının fiyatı da düşecektir. Benzer şekilde spottaki fiyat yükseldiğinde ise VOB’daki fiyat da yükselecektir. Belki bir miktar gecikme olacaktır veya spottaki hareketler vadeli piyasaya aynı oranda yansımayabilecektir ancak genel olarak iki piyasadaki hareketler büyük paralellik sergileyecektir.
VOB piyasasında kâr zarar nasıl oluşur?
En yakın vadeli imkb30 kontratında 10 kontrat(lot) uzun veya kısa pozisyon açmak için 8.000 TL gerekmektedir. Bu durumda İmkb30 kontratının her 1000 puanlık hareketinde 1000 TL kazanılacak ya da kaybedilecektir. VOB piyasasındaki kar ya da zararlar hesaplanırken hisse senedi piyasasındaki gibi kar/zarar yüzdeleriyle hareket etmek, VOB piyasasındaki kaldıraçlı yapı nedeniyle uygun olmayacaktır. Bunun yerine hareketin puan cinsinden büyüklüğüne bakarak yukarıda verilen yöntemle kar veya zararın hesaplanması en doğru yoldur. Örneğin 1 kontrat satış yapıldıktan sonra fiyat 1000 puan aşağı gelmiş ise kar 100 TL olacaktır.
VOB ile işlem yapmak ve Borsada daha fazla kazanmak isteyen kullanıcılara tavsiye edeceğim eğitim seti Borsa'da Yüksek Kazanç Rehberi'dir.Rehberin ücretsiz olarak vermiş olduğu Otomatik Sinyal Programı ve bu programların normal fiyatları hakkında bir sonraki yazımda değineceğim.